Logo
Trang chủ
Ngoài lề 2: thông tin địa lý thành phố Biên Hòa

Ngoài lề 2: thông tin địa lý thành phố Biên Hòa

Những thông tin dưới đây không phải là nguồn chính thống, mà chỉ xuất phát từ cái nhìn cá nhân đầy hạn hẹp của tác giả về thành phố Biên Hòa.

Biên Hòa là một thành phố đông đúc cách Sài Gòn tầm ba mươi cây số về phia Đông Bắc. Nếu xét theo cư dân đô thị (cư dân ở vùng nội đô) thì Biên Hòa có dân cứ lớn thứ ba, chỉ sau TPHCM và Hà Nội (Đà Nẵng và Hải Phòng đều có thống kê dân số lớn hơn, nhưng đó là tổng dân cư trên toàn địa bàn, kể cả khu vực phi đô thị). Đây là thành phố có lịch sử lâu đời, đến tận 300 năm, nhưng ở mỗi giai đoạn lại là một Biên Hòa rất khác biệt.

Công khai phá Biên Hòa đầu tiên phải kể đến là người Hoa. Đó vốn là những người dân Trung Hoa mang tử tưởng phản Thanh phục Minh cố trốn chạy triều đình nhà Thanh về phương Nam, tìm đến và quy thuận Chúa Nguyễn, xin phép vào định cư ở Trấn Biên và Cù Lao Phố (thuộc Biên Hòa hiện nay). Ở đó, họ và người Việt bản địa đã xây nên một thành phố lớn nhất miền Nam lúc bấy giờ, chính là Cù Lao Phố.

Nhưng qua nhiều giai đoạn chinh chiến tranh giành đất đai, Cù Lao Phố bị hủy hoại nghiêm trọng. Người dân chán nản bỏ đi nơi khác lập nghiệp, mà nhiều nhất là đến Chợ Lớn, Sài Gòn - Gia Định. Kể từ đó Cù Lao Phố trở thành một cù lao hoang vắng (đến tận ngày nay).

Hình hài Biên Hòa của hiện tại gắn liền với các cuộc chiến tranh hiện đại. Sau năm 1954, rất nhiều người Công Giáo miền Bắc đã di cư vào Nam theo Ngô Đình Diệm, và chọn Biên Hòa là một trong những nơi định cư của họ. Đó cũng là lý do vì sao thành phố miền Nam này lại có nhiều người Bắc đến vậy (nhưng phần lớn đều là Bắc 54 nhé).

Sau khi Mỹ đổ quân vào miền Nam Việt Nam, họ cũng chọn Biên Hòa là một trong những cứ địa quân sự chính. Chính quyền Mỹ đã chi tiền để xây một sân bay quân sự ở phía Tây thành phố (là sân bay Biên Hòa bây giờ) và một đặc khu quân sự lớn ở phía Đông (thuộc phường Long Bình hiện nay). Sự xuất hiện của lính Mỹ ở khu vực này kéo theo nhiều công ăn việc làm cho nơi đây, càng thu hút thêm nhiều người đến định cư. Cũng bởi nằm đối diện tổng kho Long Bình, mà Tam Hiệp vốn không phải là trung tâm Biên Hòa ngày nay lại có mật độ dân cư gần như cao nhất thành phố (đây vốn là một trong những khu định cư sớm nhất của thành phố từ trước năm 75).

Sau năm 75, Nhà nước tiếp quản Biên Hòa, và tiếp tục quy hoạch thành phố với trung tâm là khu vực quanh công viên Biên Hùng, song song với việc mở các khu công nghiệp lớn quanh thành phố. Hai khu công nghiệp lớn là khu công nghiệp Biên Hòa 2 và Amata đều được xây dựng ở phường Long Bình, vốn là căn cứ quân sự cũ của Mỹ. Kể từ đó, dân tứ xứ đổ về để lập nghiệp và định cư quanh các khu công nghiệp, hình thành nên phường Long Bình tấp nập như bây giờ.

BÌNH LUẬN